Fibromyalgie
Fibromyalgie symptomen: zo herken je ze en wat ze je vertellen
De bekendste fibromyalgie symptomen zijn pijn op meerdere plekken in je lichaam, een vermoeidheid die niet overgaat na een nacht slapen, en een hoofd dat niet meer scherp wil worden. Daar komt vaak bij dat je gevoeliger bent voor prikkels: licht, geluid, drukte, aanraking. En misschien wel het lastigste: het wisselt. De ene week doe je bijna alles wat je wilt, de week erna kom je de bank nauwelijks af.
Ik werk vooral met vrouwen met fibromyalgie. Wat ik het vaakst hoor is niet “ik heb pijn”, maar “ik herken mezelf niet meer”. Hieronder zet ik de klachten op een rij, leg ik uit waarom ze zo kunnen wisselen, en vertel ik hoe ik er zelf naar kijk.
Welke klachten horen bij fibromyalgie?
Geen twee mensen hebben precies hetzelfde beeld. Toch komen deze klachten steeds terug:
- Pijn op meerdere plekken tegelijk, vaak in je spieren, nek, schouders en rug
- Stijfheid, vooral 's ochtends of na een tijd stilzitten
- Vermoeidheid die niet in verhouding staat tot wat je gedaan hebt
- Slecht slapen: moeilijk inslapen, vaak wakker, of wakker worden zonder uitgerust te zijn
- Moeite met concentreren en woorden kwijtraken, ook wel fibromist genoemd
- Overgevoeligheid voor geluid, licht, geuren of aanraking
- Hoofdpijn, darmklachten of een onrustig gevoel in je lijf
Voor de diagnose kijkt een arts naar hoe lang je klachten al spelen en of er iets anders gevonden wordt dat ze verklaart. Heb je die diagnose nog niet en herken je jezelf hierin, ga dan eerst naar je huisarts. Dat blijft de plek waar andere oorzaken worden uitgesloten.
Waarom wisselen de klachten zo sterk?
Dat wisselen maakt fibromyalgie zo verwarrend, voor jezelf en voor de mensen om je heen. Je hebt een goede dag, je doet wat je normaal vindt, en twee dagen later betaal je de rekening.
Bij langdurige pijn verandert er iets in de manier waarop je zenuwstelsel signalen doorgeeft. Je systeem staat langer op scherp. Een prikkel die eerder niks deed, komt dan harder binnen. Dat is geen inbeelding en het zit ook niet tussen je oren: het zijn echte lichamelijke processen. Het betekent alleen niet automatisch dat er op de plek waar het pijn doet iets stuk is.
Slaap speelt daarbij een grote rol. Slaap je slecht, dan heeft je lichaam minder ruimte om te herstellen en word je gevoeliger. Meer pijn geeft weer slechter slapen. Zo houden die twee elkaar vast.
Zijn vermoeidheid en concentratieproblemen ook fibromyalgie symptomen?
Ja, en vaak zijn ze zwaarder dan de pijn zelf. Vrouwen vertellen me dat ze de pijn nog wel kunnen wegzetten, maar dat het missen van hun scherpte hen het meeste raakt. Je zin in dingen verdwijnt, je durft niks meer af te spreken, en je gaat je leven inrichten rond wat je lijf misschien aankan.
Die vermoeidheid wordt makkelijk afgedaan als aanstellerij, ook door jezelf. Ik zie het anders. Een lichaam dat continu in de alarmstand staat, verbruikt de hele dag energie zonder dat je iets doet.
Wat ik in de praktijk zie
Ik zie vaak dezelfde patronen bij de vrouwen die bij me komen. Ze zorgen goed voor iedereen behalve voor zichzelf. Ze zeggen moeilijk nee. Ze leggen de lat hoog en vinden rust nemen lastig, want dan ligt alles stil.
Ik zeg niet dat zulke patronen fibromyalgie veroorzaken. De oorzaak van fibromyalgie is niet volledig bekend, en iedereen die je iets anders belooft, gaat te snel. Wat ik wel zie, is dat die patronen je zenuwstelsel weinig ruimte geven om uit de alarmstand te komen. En dat is precies waar we in het Pijn Reset Traject naar kijken.
Ook merk ik dat het benoemen van je klachten al iets doet. Zolang je klachten vaag blijven, voelen ze als iets wat je overkomt. Zodra je ziet wanneer ze opspelen en wat eraan voorafging, krijg je een aanknopingspunt.
Wat vertellen deze symptomen je dan?
Ik kijk naar pijn als een signaal, niet als een defect. Je lichaam vraagt aandacht voor iets, en zolang die aandacht er niet is, blijft het lampje branden. Een behandeling die alleen op de pijnlijke plek gericht is, plakt een pleister op dat lampje.
Daarom begin ik niet bij de vraag hoe we de pijn wegkrijgen, maar bij de vraag waarom dat alarm aan blijft staan. Wat vraagt te veel van je? Wat doe je al jaren op de automatische piloot? Wat heb je nooit hardop gezegd?
Dat zijn geen makkelijke vragen. Ze zijn wel de moeite waard, want daar zit ruimte voor verandering. Blijf ondertussen in gesprek met je huisarts of specialist over je medicatie en je behandeling: dat hoort daar thuis, niet bij mij.
Herken je jezelf in deze klachten en wil je weten wat er bij jou mogelijk meespeelt? Doe dan de gratis pijntest.
Meer lezen
Fibromyalgie en stress: welke rol kan spanning spelen bij pijn?
Hoe spanning, slaap en pijn elkaar versterken en waar je die cirkel kunt onderbreken.
Triggerpoints en fibromyalgie: wat is er bekend en wat kun je zelf doen?
Wat triggerpoints zijn, waarom ze bij fibromyalgie zo vaak over het hoofd worden gezien en hoe je ze kunt resetten.
Chronische lage rugpijn en stress, wat is de link en wat kun je eraan doen?
Waarom lage rugpijn kan terugkomen en welke rol spanning daarbij kan spelen.